رشد شناختی و زبان 1

نوزاد تا یک سالگی چه توانایی هایی دارد؟

نوزاد تا یکسالگی چه تواناییهایی دارد؟

مدت زمان مطالعه: 5 دقیقه

انسان ها از تولد تا پیری، دوره های مختلف رشدی در جنبه های شناختی، اجتماعی، فیزیکی و هیجانی رو پشت سر میگذارن و مهارت هاشون به مرور زمان پیچیده تر میشه و تسلطشون بر محیط اطراف و رفتارها و اندام هاشون بیشتر میشه. تا زمان پیری همه انسان ها به کمک احتیاج دارن و دوست دارن که از طرف بقیه مردم یا دست کم از طرف خانواده هاشون درک بشن. در این بین نوزادان بیشترین کمک رو برای حفظ و ادامه زندگیشون نیاز دارن. نوازدان حتی برای غذا خوردن و انجام عمل دفع هم به کمک و رسیدگی نیاز دارن.

در این شرایط پدر و مادر نوزاد میتونن با اطلاع از طرز تفکر، احتیاجات و معنی رفتار های نوزادشون به او کمک کنن. افراد پیر هم گاهی احتیاج به رسیدگی دارن اما فرق عمده ای که بین اونها وجود داره این هست که نوزادان نمیتونن صحبت کنن و باید از طریق رفتار و زبان بدن یا گریه کردن مفهوم خودشون رو برسونن.

بنا به همین دلایل کسب اطلاعات درباره ویژگی های کلی نوزاد و خواسته های او برای والدینی که نوزاد دارن یا کسانی که قصد داشتن بچه دارن، ضروری است. در این مقاله سعی شده تا بعضی از ویژگی هایی که به طور گسترده، نوزادان با آنها مواجه هستند آورده و بررسی شود.

ویژگی عمده نوزادان چیست؟

در این سن مرحله اول رشد شناختی کودک شکل میگیره و این مرحله، مرحله حسی حرکتی نام داره. دلیل این نام گذاری این هست که کودک دنیای اطرافش رو با استفاده از حواس پنج گانه میشناسه. کودک با دیدن و شنیدن و لمس کردن میتونه اطرافش رو بشناسه. گاهی برای شناخت بیشتر بعضی اشیا اونها داخل دهانش میبره. این رفتار به این دلیل صورت میگیره که کودک با مکیدن سینه مادر یادگرفته که میتونه از این حسش استفاده کنه.

توانایی تحمل بوی بد رو نداره و به سرعت گریه میکنه و در صورت اتفاق افتادن همچین اتفاقی از منبع بوی بد دوری میکنه. اگر کودک به 6 ماهگی رسیده باشه و از غذاهای کمکی استفاده کنه، در صورتی که از طعم بعضی مواد غذایی خوشش نیاد دیگر از آن غذا استفاده نمیکنه. حس شنوایی در نوزادان به این صورت خواهد بود که با شنیدن صدای جغجغه به طرف صدا برمیگردن و توجهشون به منبع صدا جلب میشه هم چنین در مقابل صدای زیاد و بلند واکنش نشون میدن. واکنش ها در صورت نا خوشایند بودن موقعیت معمولا به صورت گریه و جیغ زدن است و در صورت خوشایند بودن به صورت لبخند زدن هست. به این ترتیب کودکان هم از نوزادی میتونن به شناخت نسبی اطرافشون برسن. رشد سیستم حسی حرکتی تا یک سالگی 4 مرحله داره که به ترتیب اونها رو بررسی میکنیم.

مرحله اول: (0 تا 1 ماهگی) _ تمرین بازتاب ها

نوزادان در این مرحله بازتاب های مادرزادیشون رو به کار میبرن و بر اونها کنترل نسبی پیدا میکنن. به طور مثال هر چیزی که نزدیک دهانشون باشه میمکند و داخل دهان میبرن یا به هر چیزی که کف دستشون رو لمس کنه، به اون چنگ میزنن. اونها این بازتاب ها رو مکررا انجام میدن و تمرین میکنن تا در اونها به تبحر میرسن اما قادر نیستن خودشون رو به چیزی برسونن یا با دست چیزی رو بردارن و بمکن.

مرحله دوم: (1 تا 4 ماهگی) _ واکنش های اولیه

کودکان در این سن کارهایی که به طور تصادفی اتفاق میفته و برای اونها خوشایند هست رو بار ها و بار ها تکرار میکنن مثل مکیدن شست. شست کودک به به طور اتفاقی به دهانش برخورد میکنه و کودک طبق بازتاب هایی که در اون ها ماهر شده شستش رو میمکنه. درنتیجه به حس لذت خوشایندی برای کودک تبدیل میشه و این کار رو بارها و بارها تکرار میکنه. این رفتار به این دلیل اولیه نامیده میشه که به بدن خود کودک مربوط میشه و این کشف کردن های اتفاقی، کشف اعضای بدن خود کودک هست نه اجسام خارجی.

مرحله سوم: (4 تا 8 ماهگی) _ واکنش های ثانویه

در این سن کودک میتونه به اطراف دست ببره و بعضی از چیزهای سبک و متحرک رو به طور تصادفی حرکت بده. یکی از این اشیا، عروسک های کوچکی هست که در بالای تخت کودک نصب شده اند و کودک با دست ها یا پاهاش به طور تصادفی اونها رو به حرکت در میاره. در نتیجه این کار کودک از کشف این حرکت و این که خودش باعث این حرکت بوده خوشحال میشه و به پدیده ای خوشایند برای کودک تبدیل میشه و بعد از این کودک شما این کار رو با اراده و به قصد ایجاد حرکت انجام میده. دلیل نام گذاری ثانویه بر این واکنش این هست که در بیرون از بدن کودک انجام میشه.

مرحله چهارم: (8 تا 12 ماهگی) _ هماهنگ سازی

در این مرحله کودک دارای اراده و هدف میشه. به این صورت که اگر جغجغه ای رو ببینه با دانستن اینکه اگر تکونش بده صدا میده، اون رو به حرمت درمیاره. یا اگر اسباب بازی دیگری رو سویی دیگر ببینه میتونه به سمتش بخزه. کودک شما در این سن میتونه تصمیم بگیره و بعضی از پیامد ها رو پیش بینی کنه. میتونه با هدف برداشتن وسیله ای بخزه و یا با هدف نشون دادن صدای جغجغه اون رو کنار شما به حرکت در بیاره. میتونه مشکلاتی رو هم حل کنه. برای مثال در صورتی که دستش به اسباب بازی مورد نظر نمیرسه میتونه خم شه و اون رو برداره. قطعا نباید از کودک در چنین سنی توقع انجام اعمال بزرگتری داشته باشیم.

اما همین اعمال و رشد به مرور زمان، باعث میشه تا از سلامت رشد کودکتون مطمئن بشید و با توجه کردن به اعمال کودک، در صورت تأخیر یا کندی و ناتوانی های حرکتی کودک رو به متخصص نشون بدید. لازمه بدونید که ای رفتار به طور قطعی در این سن ها آغاز نمیشن و کودکان با هم متفاوت هستن اما مراحل و حدود زمانی رشد کودک به همین ترتیب خواهد بود. برای خوندن مطالب بیشتر از ویژگی های نوزاد و کودکتون میتونید به وبسایت مرکز پیش دبستانی شادآموز مراجعه کنید.

شادآموز را در اینستاگرام دنبال کنید:

shadamooz_preschool

منبع: رایس، ف. فیلیپ، (1390) رشد انسان، ترجمه دکتر مهشید فروغان

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *